Profilaktyka chorób infekcyjnych u dzieci obejmuje budowanie odporności swoistej poprzez realizowanie obowiązującego kalendarza szczepień ochronnych oraz budowanie odporności nieswoistej.

Szczepienia a mechanizmy obronne organizmu
Szczepienie ochronne polega na celowym zetknięciu ustroju z osłabionym lub zabitym zarazkiem, w wyniku czego układ immunologiczny produkuje przeciwciała. Stanowi on jedną z bardziej skutecznych metod zapobiegania chorobom zakaźnym. Odporność nieswoista to mechanizmy obronne stanowiące barierę ochronną przed wnikaniem bakterii, wirusów, riketsji, czyli przed czynnikami chorobotwórczymi. Zaliczyć do nich należy skórę, błonę śluzową dróg oddechowych i układu pokarmowego oraz spojówki gałek ocznych. Działające w obrębie tych narządów enzymy i wydzieliny gruczołów (np. łzy, ślina) czy kwas solny w żołądku stanowią odporność humoralną.

Odporność nieswoista to również zdolności żerne – fagocytoza, pinocytoza – komórek makrofagów, leukocytów. Sprawne mechanizmy obronne organizmu dziecka lokalizują i niszczą patogeny chorobotwórcze we wrotach zakażenia i nie dopuszczają do rozprzestrzeniania się choroby. W takich przypadkach pomimo zaistniałego zakażenia nie dochodzi do rozwoju choroby.

Organizm niedożywiony, osłabiony przemęczony fizycznie i psychicznie ma obniżony stan odporności nieswoistej. Brak obrony we wrotach zakażenia sprzyja wnikaniu zarazków chorobotwórczych do organizmu dziecka. Rozwijają się objawy chorobowe zależne od ilości i zjadliwości patogenu. Choroba trwa dopóty dopóki układ immunologiczny chorego nie rozpozna i nie zniszczy zarazków chorobotwórczych (odporność swoista czynna) poprzez wytworzenie swoistych przeciwciał.